Fitheid managen

Je immuunsysteem en pijn

Als je aan je immuunsysteem denkt, denk je waarschijnlijk aan verkoudheid, griep of een ontsteking. Maar wist je dat je immuunsysteem ook een rol kan spelen bij pijn?

Vanuit de Pijn Basics weet je inmiddels dat pijn niet alleen uit je hersenen komt. Je lichaam geeft voortdurend informatie door en je brein bepaalt uiteindelijk of die informatie aanleiding geeft om pijn te voelen.

​

Het immuunsysteem speelt daarin een belangrijke rol.

​

Je immuunsysteem en pijn werken twee kanten op

Stel: je verzwikt je knie. Je lichaam merkt dat er iets beschadigd is en je immuunsysteem komt in actie. Er ontstaat een ontstekingsreactie. Dat helpt je lichaam om schade op te ruimen en te herstellen.

Die ontstekingsreactie kan er tegelijkertijd voor zorgen dat je knie gevoeliger wordt. Je brein krijgt meer signalen dat er iets aan de hand is en pijn helpt je om voorzichtig te zijn.

Dat is handig. Je lichaam gebruikt pijn dan als bescherming.

Maar het werkt ook andersom.

Bij aanhoudende pijn kunnen stress, slecht slapen, weinig herstel en voortdurende lichamelijke en mentale belasting ervoor zorgen dat je lichaam langer in een staat van alertheid blijft. Ook het immuunsysteem kan daardoor anders gaan functioneren.

Je kunt je daardoor soms letterlijk ziek of uitgeput voelen van je pijn.

Dat betekent niet dat je immuunsysteem “de oorzaak” van je pijn is. Pijn is bijna nooit zo eenvoudig. Het gaat juist om de wisselwerking tussen verschillende systemen in je lichaam.

​

Denk aan drie beschermsystemen

In de Pijn Basics hebben we gekeken naar drie systemen die belangrijk zijn voor je gezondheid en je pijn: je pijnsysteem, je stresssysteem en je immuunsysteem.

Deze systemen staan niet los van elkaar.

Als je veel pijn hebt, kan dat stress opleveren. Stress kan invloed hebben op je herstel en op de werking van je immuunsysteem. En wanneer je lichaam bijvoorbeeld door ziekte of een ontstekingsreactie extra actief is, kan dat je pijnsysteem gevoeliger maken.

Het is dus geen kwestie van één systeem dat “stuk” is.

Je kunt het beter zien als een team waarin de verschillende spelers elkaar voortdurend beïnvloeden.

​

Je hoeft je immuunsysteem niet helemaal te begrijpen

Je zou hier enorm diep in kunnen duiken. Er bestaan allerlei ingewikkelde immuunroutes en processen met namen als cytokinen, microglia en neuro-inflammatie.

Interessant als je daar meer over wilt weten, maar voor jouw pijnmanagement is het niet nodig om al deze termen te kennen.

Het belangrijkste inzicht is veel eenvoudiger:

je immuunsysteem, je stresssysteem en je pijnsysteem beïnvloeden elkaar.

En daar kun je zelf iets mee.

​

Hoe kun je je immuunsysteem ondersteunen?

Je hebt geen knop waarmee je je immuunsysteem even “aan” of “uit” zet. Wel kun je je lichaam omstandigheden geven waarin het zijn werk goed kan doen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• voldoende en regelmatig slapen;

• bewegen en niet langdurig stilzitten;

• voldoende momenten van herstel en ontspanning;

• regelmatig en gevarieerd eten;

• niet voortdurend over je eigen grenzen heen gaan;

• omgaan met langdurige stress;

• voldoende contact en ontspanning in je sociale leven.

Geen van deze dingen is een wondermiddel tegen pijn.

Maar juist de optelsom van kleine keuzes kan belangrijk zijn. Je lichaam krijgt daarmee steeds opnieuw de omstandigheden die het nodig heeft om te herstellen en zijn verschillende systemen goed te reguleren.

​

Kleine keuzes kunnen dus onderdeel zijn van je pijnmanagement

Misschien klinkt “werken aan je immuunsysteem” alsof je daarvoor een ingewikkeld gezondheidsprogramma moet volgen.

​

Dat hoeft niet.

​

Misschien begint het vandaag gewoon met een wandeling. Of met op tijd stoppen met studeren zodat je voldoende slaap krijgt. Of met een betere maaltijd in plaats van urenlang doorwerken op koffie en snacks. Zie deze keuzes niet als losse trucjes tegen pijn. Zie ze als kleine investeringen in je lichaam.

​

Want hoe beter je lichaam kan herstellen en reguleren, hoe minder extra belasting er op je pijnsysteem hoeft te komen. Je hoeft je pijn dus niet alleen rechtstreeks aan te pakken. Je kunt ook werken aan de omstandigheden waarin je lichaam met die pijn moet omgaan.

 

Wil je weten waar bij jou de grootste winst te behalen is? Kijk dan nog eens naar je StudentPijnwijzer en ontdek welke patronen je bij jezelf hebt gevonden.